Samsun Müzesi, 1976 yılında inşaat çalışmalarına başlanmış ve 19 Mayıs 1981 tarihinde hizmete açılmıştır .
Müze, daha önce Samsun Motor Sanat Okulu ve Teknik Lisesi avlusunda açıkta sergilenen, özellikle mermer sütun, sütun başlığı, stel, aslan heykeli gibi taş eserlerin korunması amacıyla kurulmuştur .
Müze, arkeolojik ve etnografik eserlerin sergilendiği iki bölüme ayrılır . Arkeolojik bölümde Kalkolitik dönemden Roma dönemine uzanan eserler, etnografik bölümde ise bindallılar, peşkirler, para ve saat keseleri, el yazması Kur'an'lar, süs eşyaları, silahlar, mutfak eşyaları, halı ve kilimler sergilenmektedir .
Ocak 2016'da, inşaat halinde olan yeni müze binası faaliyete geçinceye kadar geçici olarak kapatılmıştır .
2024 yılında açılan yeni Samsun Müzesi, 15 bin metrekarelik bir alana sahiptir ve arkeolojik-etnografik sergi salonları, geçici sergi salonları, konferans salonu, kütüphane, çocuk müzesi, laboratuvar, idari ve ticari birimler ile depo ve kafeterya içermektedir .