Mavi Vatan doktrini, ilk defa 14 Haziran 2006 tarihinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nda düzenlenen Karadeniz ve Deniz Güvenliği konulu sempozyumda emekli tümamiral Cem Gürdeniz tarafından ortaya atılmıştır .
Doktrine son şeklini ise müstafi tümamiral ve akademisyen Cihat Yaycı vermiştir .
Mavi Vatan doktrini, Türkiye’nin karasularındaki haklarının en az kara sınırları kadar önemli olduğu argümanına dayanır .
Doktrinin kökenleri, Osmanlı Devleti’nin denizcilik politikalarına kadar uzanmaktadır . Osmanlı, Akdeniz’deki hâkimiyetini Barbaros Hayreddin Paşa gibi denizcilerle güçlendirmiş ve bölgedeki ticaret yollarını kontrol etmiştir .
Türkiye, 2000’li yıllardan itibaren deniz güvenliği politikalarını değiştirmiş ve Mavi Vatan kavramı ön plana çıkmıştır .
Mavi Vatan doktrini, 2015 yılı sonrasında Türkiye’nin deniz alanlarında askeri güce dayalı strateji yürütmesinde etkin rol oynamış ve 2019'da, Türkiye tarihinde ilk defa eş zamanlı olarak Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de Mavi Vatan Tatbikatı gerçekleştirilmiştir .