• Buradasın

    Karaz Seramikleri Motifleri İncelendi

  • Gülşah Öztürk, doktora çalışmasında başta Erzurum olmak üzere geniş bir coğrafyada yaşamış olan Karaz kültürüne ait seramiklerde yer alan motifleri ele aldı. 
    1
    20 Aralık
    Bölgede gerçekleştirilen kazılarda çıkarılan Karaz seramikleri üzerindeki motiflerin göstergebilimsel ve arkeolojik analizlerini yapan Dr. Öztürk, yazısız toplumlarda ortaya çıkan görsellerin çoğu zaman sembolik bir iletişim sistemi olarak değerlendirildiğini söyledi. 
    2
    20 Aralık
    Müzelerde sergilenen bezemeli Karaz seramiklerinin yalnızca dekor süsleme amacıyla değil, aynı zamanda kültürün sosyokültürel pratikleri içerisinde şekillenen olası sembolik bir dilin taşıyıcıları olduğunu kaydeden Dr. Öztürk, seramikler üzerinde insan, hayvan ve geometrik figürlerin dikkat çektiğini söyledi. 
    3
    20 Aralık
    Erzurum Müzesinde Karaz seramiklerindeki motiflerin anlattığı hikâyeler başlıklı bir sunum yapan Dr. Öztürk, Toroslardan Kafkaslara, Hazar Denizi kıyılarından İç Anadolu yaylalarına, Kuzeybatı İrandan Levanta kadar uzanan bölgede Karaz seramiklerinde benzer motiflerin görüldüğünü kaydetti. 
    4
    20 Aralık

    Diğer konular

    İçerik konuları

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Göstergebilimsel analizlerde kullanılan bazı yöntemler:
    • Biçimsel analiz: Göstergenin biçimi analiz edilir 5.
    • Yayıncılık ilkesi: Metinde gizli olan anlam ve çağrışımlar değerlendirilir 5.
    • Çoğulluk ilkesi: Metnin alıcıda yaratabileceği tüm olası anlamlar gözden geçirilir 5.
    • İşlemsellik boyutu: İçerik, önceki ilkeler doğrultusunda çözümlenir ve değerlendirilir 5.
    Ayrıca, göstergebilimsel analizlerde Charles Sanders Peirce ve Ferdinand de Saussure'ün yaklaşımları sıkça kullanılır 3. Peirce, göstergeleri üçlü bir ilişkiye dayanarak sınıflandırır: gösterge-kendisi, gösterge-nesnesi ve gösterge-yorumlayan 1. Saussure ise göstergeyi gösteren (biçim) ve gösterilen (kavram) olarak ikili bir yapıya sahip olarak tanımlar 13.
    Göstergebilimsel analiz, reklamlardan edebi eserlere, filmlerden sosyal medya gönderilerine kadar çeşitli iletişim biçimlerinde uygulanabilir 4.
    5 kaynak
    Erzurum Müzesi'nde sergilenen Karaz seramikleri arasında çanak, çömlek, ocaklar, taş kalıplar ve metal eserler bulunmaktadır 25.
    17 Ağustos 2025 tarihinde açılan "Doğu Anadolu'da Kadim Bir Kültür: Karaz" sergisinde, başta Erzurum olmak üzere Karaz kültürünün yaşandığı 8 ilden getirilen 159 eser sergilenmiştir 2. Bu eserlerin 122'si ilk kez sergilenmiştir 2.
    Sergide yer alan bazı önemli eserler:
    • Hayvan figürinleri 4. Erzurum Arkeoloji Müzesi'nde bulunan, Pulur Höyüğü, Güzelova Höyüğü ve Sos Höyük kazılarından gelen 20 adet pişmiş toprak hayvan figürini 4.
    Sergideki eserler, yaklaşık 6 ay boyunca ziyaretçilerin beğenisine sunulacaktır 5.
    5 kaynak
    Karaz seramiklerindeki motifler şu şekilde yorumlanabilir:
    • Dekoratif motifler 12. Zikzaklar hareketi, düz çizgiler ise durağan bir anı temsil eder 12.
    • Sembolik motifler 12. Doğurganlık, koruma, yeniden doğuş, güç ve kutsallık gibi anlamlar taşır 12.
    • Kimlik göstergesi, sahiplik işareti veya üreticinin imzası 12.
    • Toplumun inanç sisteminin görsel ifadeleri 12.
    Dr. Gülşah Öztürk, doktora tezinde Karaz seramiklerindeki figürlerin bölgesel çeşitlilik gösterse de birbirleriyle ilişkili tasarımlara sahip olduğunu gözlemlemiş ve özellikle hayvan figürlerinin öne çıktığını tespit etmiştir 12. Karaz kültürünün doğada gördüğü, ritüelleştirdiği ve önem verdiği figürleri kapların üzerine yansıttığını düşünmektedir 12.
    Karaz seramikleri, modernizm ve minimalizm gibi sanat akımlarıyla da ilişkilendirilmektedir 34.
    Motiflerin yorumlanması, bilimsel çalışmalara ve arkeolojik bulgulara dayanmaktadır.
    5 kaynak
    Yazısız toplumlarda sembollerin rolü şu şekilde özetlenebilir:
    • Kültürel iletişim: Semboller, yazısız toplumlarda da kültürel değerleri ve inançları ileterek, topluluklar arasında görsel bir iletişim dili sağlar 1.
    • Toplumsal inanç ve yönlendirme: Semboller, toplumsal inancın yayılmasında ve bireylerin belirli bir inanış doğrultusunda yönlendirilmesinde önemli bir rol oynar 1.
    • Gelenek ve göreneklerin aktarımı: Semboller, toplumun gelenek ve göreneklerini gelecek nesillere aktarmada bir köprü görevi görür 3.
    • Kimlik ve statü göstergesi: Semboller, bireylerin kimliklerini ve toplumdaki statülerini ifade etmelerine yardımcı olur 2.
    • Tarihsel ve kültürel miras: Semboller, tarihsel ve kültürel mirasın korunmasında ve modern toplumda yaşatılmasında kritik bir rol oynar 4.
    Semboller, yazısız toplumlarda da yazılı olmayan hukuk kurallarının ve toplumsal normların bir parçası olarak işlev görebilir 5.
    5 kaynak
    Karaz Kültürü, Geç Kalkolitik ve Tunç Çağı boyunca şu bölgelerde etkili olmuştur:
    • Doğu Anadolu: Erzurum ve çevresinden neredeyse tüm bölgeye yayılmıştır 12.
    • Transkafkasya: Kuzeyde Karadeniz Dağları'na kadar olan alanı kapsar 12.
    • İran: Azerbaycan'daki Urmiye Gölü'ne kadar olan bölgeleri içerir 12.
    • Batı: Divriği-Kangal yörelerinden Malatya-Elazığ hattına uzanır 12.
    • Güney: Kahramanmaraş, Amik Ovası ve Filistin'e kadar ulaşır 12.
    Bu kültür, Kafkaslardan İran içlerine, Doğu Anadolu'dan Levant kıyılarına kadar geniş bir coğrafyada yayılım göstermiştir 5.
    5 kaynak