• Buradasın

    Kayseri Palas'ta 'Kara Yapıklılar' Geleneksel Baş Bağlamayı Yaşatıyor

  • Evlendikleri yıllarda beyaz ya da renkli örtüler kullanan kadınlar, yaşları ilerleyince ya da bir matem, kayıp yaşamalarının ardından siyahı tercih ediyor. 
    1
    4 Eylül
    Son yıllarda azalan baş bağlama yöntemi, mahallede genellikle 60 yaş üstü kadınlarda görülüyor. 
    2
    4 Eylül
    Özdemir, Osmanlı arşivlerinde de Palas'ın adına rastladıklarını belirtti ve bu iki medeniyetin izlerine halkın giyiminde, yaşam tarzında rastlandığını ifade etti. 
    3
    4 Eylül
    Örtünme şekillerinin bir gelenek olduğunu dile getiren 75 yaşındaki Nazlı Akkaş, annelerinin, ninelerinin kenarları oyalı, daha renkli örtüler kullandıklarını, köyde iş yaparken her zaman bu şekilde başlarını bağladıklarını söyledi. 
    4
    4 Eylül
    Mahalle sakinlerinden 70 yaşındaki Ayşe Altındağ da eskiden örtünün ucuna altın ve boncuk taktıklarını, 60 yıldır bu şekilde büründüğünü söyledi. 
    5
    4 Eylül

    Diğer konular

    İçerik konuları

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Osmanlı döneminde baş bağlama, yöreye ve sosyal statüye göre değişiklik gösteren çeşitli yöntemlerle gerçekleştirilirdi 25.
    • Varlıklı kadınlar: Renkli, uçları el işlemeli ve sadece gözlerin görülebildiği tül örtüler kullanırlardı 3.
    • Halk: Daha sade ve pamuksu örtüler ile siyah feraceler tercih edilirdi 3.
    • Kentlerde: İşlemeli fesler, hotozlar, altın ya da gümüşten tepelikler, değerli mücevherlerle tutturulmuş ipek örtüler kullanılırdı 5.
    • Kırsal kesimde: Başlıklar altın, boncuk, oya ve yapma taşlarla süslenirdi 5.
    Başlıklar, genellikle çuha, keçe, deri, kumaş veya pamukla doldurulmuş bezden yapılırdı 5. Başlığın biçimi, rütbe ve toplumsal sınıfa göre değişirdi 5.
    Baş bağlama töreni, Anadolu'nun birçok yöresinde yaygındı ve evliliğin meşrulaştırılması anlamına gelirdi 5.
    Bulgur Palas, Osmanlı arşivlerinde çeşitli belgelerle yer almaktadır. Bu belgeler arasında:
    • Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)'da, 1919 yılına ait Dâhiliye (DH) İ.UM. EK.114/66/1/1-2-3-4 ve Meclis-i Vükela Mazbataları (MV) 217/7/1/1 numaralı belgeler bulunmaktadır 2.
    • SALT Araştırma'da, Osmanlı Bankası Arşivi'ne ait IMHIST009 ve IMHAL006BUL numaralı belgeler mevcuttur 2.
    Bu belgeler, Bulgur Palas'ın inşası, mülkiyet değişiklikleri ve Osmanlı Bankası tarafından kullanımı gibi konuları içermektedir 134.
    Bulgur Palas, 1921 yılında Bolu Mebusu Mehmed Habib Bey tarafından inşa ettirilmiş ve daha sonra Osmanlı Bankası'nın arşiv deposu olarak kullanılmıştır 123.
    Kayseri'nin Sarıoğlan ilçesi Palas Mahallesi'nde görülen geleneksel baş bağlama yöntemi şu şekildedir:
    • Siyah uzun başörtülerinin üzerine başka bir siyah örtü dolanır ve alın üzerine bağlanır 25.
    • Evlenene kadar beyaz veya renkli örtüler kullanılır, yaş ilerledikçe ya da bir matem yaşanırsa siyah örtüye geçilir 25.
    Bu yöntem, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait örtünme biçimlerine benzemektedir 25.
    Genel baş bağlama yöntemleri arasında ise poşunun iki ucunun çenenin altından ve yüzünden geçirilip başın arkasında bağlanması yer alır 3. Ayrıca, poşunun bir ucunun arkaya, diğer ucunun ise öne alınıp gömlek veya ceketin içine konulması da yaygın bir yöntemdir 4.
    Baş bağlama geleneğinin yaygın olduğu kültürler arasında Türk kültürü öne çıkmaktadır. Örneğin, Kayseri'nin Sarıoğlan ilçesi Palas Mahallesi'nde yaşayan kadınlar, Selçuklu ve Osmanlı kökenli bir baş bağlama geleneğini sürdürmektedir 45.
    Bu gelenek, genellikle kadınların evlendikleri zaman beyaz veya renkli örtüler kullanması, yaşlandıkça veya bir yas yaşadıklarında siyah örtüye geçmesiyle karakterizedir 45.
    Baş bağlama geleneğinin diğer kültürlerdeki yaygınlığı hakkında bilgi bulunamadı.
    Palas Mahallesi'ndeki kadınların giyim tarzı, özellikle baş bağlama gelenekleriyle dikkat çeker 12.
    • Baş Bağlama: 60 yaş üstü kadınlar, siyah uzun başörtülerinin üzerine başka bir siyah örtüyü dolayarak alınlarının üzerine bağlar 12. Bu gelenek, Selçuklu ve Osmanlı örtünme biçimlerine benzerlik gösterir 12.
    • Günlük Yaşam: Kadınlar, iş yaparken başörtülerinin düşmemesi için bu şekilde başlarını bağlar 12.
    • Renkli Örtüler: Geçmişte kenarları oyalı, daha renkli örtüler kullanılmış olsa da, günümüzde bu tür örtüler nadiren bulunur; genellikle umreye gidenler tarafından getirilir 12.
    Palas Mahallesi'nin göç vermeyen yapısı ve kültürel etkileşimin sınırlı olması, bu geleneksel giyim tarzının korunmasına katkı sağlar 12.