• Buradasın

    Prof. Aziz Sancar, farelerde glioblastomu tamamen yok etti

  • Nobel ödüllü Türk bilim insanı Prof. Aziz Sancar, en ölümcül beyin tümörlerinden biri olan Glioblastomayı fare deneylerinde tamamen yok eden keşfinin ayrıntılarını paylaştı. 
    1
    5 Şubat
    Sancar, daha önce beyin tümörünü farelerde yok etmeyi başararak bilim dünyasını heyecanlandırmıştı. 
    2
    5 Şubat
    Sancar’ın bu keşfi raslantısal oldu. Laboratuvar deneylerinde çok sık kullanılan EdU molekülünü, kendisine Nobel kazandıran DNA hasarını onaran ikili kesim mekanizmasının keşfi konusunda henüz bazı soruların yanıtlarını aramak amacıyla kullanıyordu. 
    3
    4 Şubat
    Sancar’ın özellikle vurguladığı noktalardan biri, EdU molekülünün beyin kan bariyerini aşabilmesi. 
    4
    7 Şubat

    Diğer konular

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Beyin kan bariyeri (KBB) önemlidir çünkü:
    • Toksik maddelerin beyne geçişini engeller 15. KBB, kan dolaşımındaki zararlı madde ve toksinlerin beyne ulaşmasını önler 5.
    • Beyin homeostazını sağlar 14. Sinaptik ve nöronal işlevlerin sağlıklı bir biçimde yerine getirilmesi için gerekli olan besin ögelerinin beyne iletilmesini sağlar 14.
    • Merkezi sinir sistemini korur 5. KBB, immün sisteminin pek çok hücresine karşı geçirgen değildir, sadece aktive immün hücreler bu bariyeri geçebilir 4. Bu özellik, merkezi sinir sisteminin immün kökenli hastalıklarında önemli bir rol oynar 4.
    Ancak, KBB'nin geçirgenliği farklı fizyolojik olaylara bağlı olarak değişim gösterebilir ve bu durum, merkezi sinir sistemi hastalıklarını tedavi etmede ana problemlerden biridir 1.
    Aziz Sancar'ın diğer bazı keşifleri ve çalışmaları:
    • Fotoliyaz Enzimi: Sancar, fotoliyaz enzimini klonlamış ve bu enzimin ışığı nasıl algıladığını araştırmıştır 35.
    • Nükleotid Kesim Onarımı: DNA'daki hasarlı yapıların çevresindeki 27 nükleotidin nasıl kesildiğini bulmuştur 15.
    • Biyolojik Saat: Biyolojik saatin işleyişinde rol oynayan proteinleri ve bu proteinlerin etkileşimlerini incelemiştir 3.
    • Maxicell Tekniği: Geliştirip ismini koyduğu bu teknik, biyokimya ve moleküler biyoloji sözlüklerine girmiştir 15.
    • Excision Nuclease Enzimi: Kendi buluşunu yapıp ismini koyduğu bu enzim de sözlüklere girmiştir 15.
    Sancar, bu çalışmaları ile 2015 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülmüştür 25.
    EdU molekülü, bozulmamış DNA'da DNA hasarlıymış gibi davranarak onarım mekanizmasını tetikler 123.
    Çalışma prensibi:
    • EdU, hücre bölünmesi sırasında DNA replikasyon süreci çalışmalarında DNA'yı etiketlemek ve izlemek için kullanılır 23.
    • Molekül, ultraviyole ışığı, sigarayı ve kemoterapi ilaçlarından kaynaklanan DNA hasarlarını onarır 123.
    • Her yeni onarım zincirinde EdU bulunur ve bu sayede onarım yanıtı yeniden tetiklenir 123.
    • EdU ile baş edemeyen hücre, apoptoz (hücre ölümü) geçirir 123.
    EdU'nun orta derecede toksik bir madde olduğu bilinmektedir 123.
    EdU molekülünün insanlar üzerinde kullanılabilmesi için iki yıl boyunca klinik deneylerde yan etkilerinin araştırılması gerekmektedir 125.
    Nobel ödüllü bilim insanlarının ortak özellikleri şunlardır:
    • Geniş ilgi alanları ve yaratıcılık: Çoğu bilim insanı, farklı alanlarda inovasyonlar yaparak ve yaratıcılıklarını kullanarak ödüle layık görülmüştür 2.
    • Çok disiplinli eğitim: Birden fazla disiplinde örgün veya örgün olmayan eğitim almışlardır 2.
    • Hobiler ve alan değiştirme: Yoğun hobiler geliştirmiş ve alan değiştirmişlerdir 2.
    • Farklı açılardan bakma: Sorunları farklı açılardan inceleyerek keşifler yapmış veya bir alandan diğerine yetenek, teknik ve malzeme aktararak çözmüşlerdir 2.
    • Meraklılık ve araştırmacı ruh: Meraklı, sorgulayıcı ve araştırmacı bir yapıya sahiptirler 3.
    • Sabır ve kararlılık: Çalışmalarını sonuca ulaşıncaya kadar sürdürürler 3.
    Ayrıca, Nobel ödüllü bilim insanlarının büyük bir kısmı, edebiyat, şiir, ahşap ve metal işleme gibi el sanatları gibi çeşitli ilgi alanlarına sahiptir 12.
    Glioblastoma (GBM), beynin glial hücrelerinden köken alan, genellikle orta yaş ve ileri yaş erişkinlerde görülen, hızlı büyüyen ve çevre dokulara yayılan bir tümör türüdür 12.
    Tedavi yöntemleri:
    • Cerrahi müdahale: Tümör dokusunun mümkün olan en büyük kısmının çıkarılması hedeflenir 12.
    • Radyoterapi: Cerrahiden sonra kalan mikroskobik tümör hücrelerini yok etmek için uygulanır 12.
    • Kemoterapi: Genellikle temozolomid kullanılarak tümör hücrelerinin büyümesi yavaşlatılır 23.
    • Yenilikçi tedaviler: İmmünoterapi ve TTFields (tümör tedavi alanları) gibi yöntemler araştırılmaktadır 23.
    Glioblastoma tedavisi, multidisipliner bir yaklaşım gerektirir ve hastanın yaşı, genel sağlık durumu gibi faktörler tedavi planını etkiler 34.
    Yaşam süresi: Standart tedavi gören hastalarda ortalama yaşam süresi 12-18 ay arasında değişir 13. Ancak erken tanı ve yeni tedavi seçenekleri bu süreyi etkileyebilir 3.