• Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Marmaris Fay Zonu'na komşu karadaki fayları tetikleyebileceğinin öngörüldüğünü belirterek, Afrika levhası ile Anadolu levhasının batı sınırı üzerinde bulunan bu denizaltı fayının geçmişte 7 büyüklüğünü aşan depremlere neden olduğu tahmin edilmektedir dedi. 
    1
    3 Haziran
    Depremin Helen-Kıbrıs Dalma-Batma Zonu ile ilişkili olduğu belirtilirken, uzmanlar bu kuşağın gelecekte daha büyük sarsıntılara neden olabileceği uyarısında bulundu. 
    2
    3 Haziran
    Prof. Dr. Sözbilir, depremin Pliny-Strabo olarak bilinen yapının batı sınırında kalan Marmaris Fay Zonu üzerinde meydana geldiğinin anlaşıldığını söyledi. 
    3
    3 Haziran

    Diğer konular

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Afrika levhası ile Anadolu levhası arasındaki ilişki şu şekilde özetlenebilir:
    • Afrika levhası, her yıl 18 mm/yıl hızla kuzeybatıya doğru hareket ederek Anadolu levhasına baskı uygular 3.
    • Bu baskı, Anadolu'nun batıya doğru hareket etmesine yol açar 3.
    • Anadolu levhasının Afrika levhasıyla karşılaşma alanı, Doğu Anadolu Fay Hattı'dır 13. 558 km uzunluğundaki fay, Bingöl Karlıova'dan İskenderun Körfezi'ne kadar uzanır ve burada Doğu Afrika Fay Hattı'nın devamı olan Ölüdeniz Fayı ile birleşir 3.
    • Afrika levhası, Helen-Kıbrıs yayı boyunca Anadolu levhasının altına dalar 14.
    Tüm bunlar, farklı noktalarda deprem bölgelerini oluşturur 4. Bu bölgeler arasında Doğu Anadolu, Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu (Ege) yer alır 4.
    5 kaynak
    Helen-Kıbrıs Dalma-Batma Zonu, Kıbrıs açıklarında bulunan ve büyük deprem üretme potansiyeli olan bir bölgedir 23.
    Bu zon, Afrika Levhası'nın Anadolu Levhası'nın altına daldığı bir alandır 14. Prof. Dr. Naci Görür, Helen-Kıbrıs Yayı'nın Türkiye için en büyük deprem üreten dalma-batma zonu olduğunu belirtmiştir 23.
    Helen Yayı, tarih boyunca birçok büyük depreme neden olmuştur 5. 1740 yılından bu yana 17 yıkıcı deprem kaydedilmiştir 5. Bu depremler arasında 1926'da 7,0 büyüklüğündeki Rodos depremi ve 1957'de 7,2 büyüklüğündeki Fethiye depremi bulunmaktadır 5.
    Ayrıca, Helen Yayı üzerinde yer alan Pliny Çukuru fayının kırılması halinde büyük bir tsunami oluşabileceği de belirtilmektedir 5.
    5 kaynak
    Pliny-Strabo yapısı, aynı zamanda Ptolemy-Pliny-Strabo Fay Zonu olarak da bilinir ve güneybatı Türkiye'de yer alır 15. Bu yapı, Afrika levhası ile Anadolu levhasının batı sınırında bulunan bir doğrultu atımlı (yanal kayma) fay zonudur 12.
    Bazı özellikleri:
    • Sol yanal kayma: GPS verilerine göre, yıllık yaklaşık 37,3±0,4 mm/yıl ile 49,5±0,4 mm/yıl arasında bir kayma oranı vardır 1.
    • Depremler: Geçmişte 7 büyüklüğünü aşan depremlere yol açtığı tahmin edilmektedir 2.
    • Bozburun Yarımadası: Bu yarımada, Pliny-Strabo Fay Zonu'nun en kuzeydoğu ucunda yer alır 1.
    Güncel araştırmalar, bu fay zonunun Türkiye ana karasındaki devamlılığının Fethiye-Burdur Fay Zonu tarafından sağlanabileceğini göstermektedir 1.
    Ek kaynaklar:
    • academia.edu'da Ali Değer Özbakır'ın "The Pliny-Strabo trench region: A large shear zone resulting from slab tearing" başlıklı makalesi 5.
    • gazeteduvar.com.tr'de Prof. Dr. Hasan Sözbilir'in uyarılarını içeren haber 2.
    5 kaynak
    Marmaris Fay Zonu'nun bazı özellikleri:
    • Konum: Gökova Grabeni’ni kuzeyden sınırlandıran, yaklaşık doğu-batı doğrultulu ve güneye 55-65° eğimli, basamaklı normal faylardan oluşur 1.
    • Uzunluk: Karada izlenebilen toplam uzunluğu yaklaşık 60 km'dir 1.
    • Segmentler: 4 geometrik segmentten oluşur 1.
    • Deprem Tehlikesi: Zonun her bir segmentinin tekil kırılması durumunda üretebileceği maksimum deprem büyüklükleri Mw 6,12 ile 6,68 arasında hesaplanmıştır 4. Tüm segmentlerin birlikte kırılması durumunda ise Mw 7,21 büyüklüğünde bir deprem üretebilir 4.
    • Tetiklenme Riski: 3 Haziran 2025 tarihinde meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki depremin, zona komşu karadaki fayları tetikleme riski bulunmaktadır 235.
    • Tarihsel Depremler: Geçmişte 7 büyüklüğünü aşan depremlere neden olduğu tahmin edilmektedir 25.
    5 kaynak
    Depremlerin tetiklenme mekanizması, çeşitli insan faaliyetleri ve doğal olaylar nedeniyle oluşabilir 13. İşte bazı tetiklenme mekanizmaları:
    • Atık su enjeksiyonu: Yeraltındaki kayaları çatlatmak için yapılan sıvı enjeksiyonları, fay hatlarındaki basıncı artırarak depremlere yol açabilir 15.
    • Baraj ve madencilik faaliyetleri: Barajların su ile doldurulması ve madencilik çalışmaları, kayaçlardaki gerilimleri artırarak depremleri tetikleyebilir 3.
    • Patlamalar: Nükleer veya kimyasal patlamalar, özellikle yüzeye yakın yerlerde gerçekleştiğinde, küçük depremlere neden olabilir 13.
    • Heyelanlar: Büyük çapta kaymalar, küçük depremlere yol açabilir 3.
    Depremlerin tetiklenme mekanizması, bilimsel olarak tam olarak açıklanamamıştır ve büyük depremlerin çok uzaktaki depremleri tetiklemesi mümkün değildir 4.
    5 kaynak