• Buradasın

    Konya’daki dev çukurlar tarım ve altyapıyı tehdit ediyor: Obrukların oluşum sebepleri neler?

  • poster
    poster
    poster
    poster
    Hindistan’da İngilizce yayın yapan ve ülkenin en çok okunan haftalık gazetesi India Today’in bilim masası, Konya’da oluşan obrukları inceledi. 
    1
    13 Aralık
    Buna göre; Türkiye'nin orta kesimindeki tarım arazilerini parçalayan dramatik çukurların artmasına jeoloji, aşırı kuraklık ve sulama için on yıllardır süren aşırı yeraltı suyu pompalamasının tehlikeli bir karışımı neden oldu. 
    2
    13 Aralık
    AFAD tarafından yapılan son çalışmalara göre, Konya'da 684 çöküntü tespit edildi ve bu çöküntüler giderek artan bir sorun oluşturuyor. 
    3
    13 Aralık
    Uzmanlar, özellikle Konya Teknik Üniversitesi gibi yerel kurumların yaptığı araştırmalarda, karbonatlı kayaçların yeraltı suyu düşüşüyle birlikte çökerek obruk oluşumuna yol açtığını vurguluyor. 
    4
    13 Aralık
      dunya.com1
      referansturk.com.tr2
      karar.com3
      haberdairesi.com4

    Diğer konular

    Bu gizemli fenomenin arkasında ne var? Binlerce kilometre öteden Türkiye'deki dev çukurları masaya yatırdılar
    dunya.com13 Aralık
    Konya’daki dev çukurlar tarım ve altyapıyı tehdit ediyor: Obrukların oluşum sebepleri neler?
    karar.com13 Aralık

    X'teki tartışmalar

    Anadolu Ajansı
    Anadolu Ajansı
    @anadoluajansi
    ❝Kömürün karasıyla fotoğrafın ışığını birleştirerek insanların yer altını görmesini sağlıyorum. Daha çok insana ulaşmayı hedefliyorum❞ 📸 Zonguldak’ta kömürün yer üstüne yolculuğunu fotoğraf karelerine yansıtan Türkiye Taşkömürü Kurumunda görevli Kahraman Bekçili, meslektaşlarının zorlu mesaisini objektifiyle kayıt altına alıyor GizleDevamını oku
    x.com15 Aralık

    İçerik konuları

    AFAD
    Konya

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Konya'daki obrukların jeolojik yapısı şu şekildedir:
    • Karstik Zemin: Konya, jeolojik olarak karstik bir zemine sahiptir 4. Bu yapı, özellikle kireçtaşı ve benzeri çözünebilen kayaçların yoğun olduğu alanlarda görülür 4.
    • Yeraltı Suları: Yer altında bulunan kayaçların suyla temas ettiğinde çözünmeye başlaması, zaman içinde büyük boşlukların oluşmasına neden olur 4.
    • Litolojik Yapı: Bölgede yer alan litolojik yapı, obruk oluşumuna elverişlidir 12. Yatay yapılı birimler, altta taban konglomerası ile başlar ve üste doğru marn, kalker, kil, kum, çakıl taşları ve yer yer de jipslerden oluşur 12.
    Ayrıca, Konya'daki obrukların oluşumunda tektonizma da etkili olmaktadır 25.
    5 kaynak
    Karbonatlı kayaçlar, yer altı sularıyla temas ettiğinde çözündükleri için obruk oluşumuna yol açar 13.
    Bu süreç şu şekilde gerçekleşir:
    • Topraktan sızan sular, kayaçlardaki doğal boşlukları genişletir ve bu boşlukları toprakla doldurur 13.
    • Yer altı suyu kayacı çözmeye devam ettikçe toprak ortadan kalkar ve yamaç eğimi düşük, derinliği fazla olmayan çöküntüler oluşur 13.
    • Komşu obruklar birleştiğinde ise çözünme vadileri denilen daha büyük, düzensiz, kapalı bir çöküntüler ağı meydana gelir 13.
    Obruk oluşumunu etkileyen diğer faktörler arasında üstteki örtü tabakasının ağırlaşması ve depremler de bulunur 13.
    5 kaynak
    Yeraltı suyu pompalaması, obruk oluşumunu şu şekillerde etkiler:
    • Yeraltı su seviyesinin düşmesi 123. Yeraltı sularının aşırı çekilmesi, su seviyelerinin düşmesine neden olur ve bu durum, yer altındaki boşlukların ortaya çıkmasına yol açar 123.
    • Yüzeydeki yapıların savunmasız hale gelmesi 3. Yeraltı su seviyesindeki düşüşler, yüzeydeki yapıları daha savunmasız hale getirir ve bu yapılar, çökmelere karşı daha hassas olur 3.
    • İnsan faaliyetlerinin hızlanması 3. Faylanma ve tarımsal sulama gibi insan faaliyetleri, yer altı suyunun aşırı çekilmesiyle birlikte obruk oluşum sürecini hızlandırır 3.
    Yeraltı suyu pompalamasının obruk oluşumunu nasıl etkilediğini daha iyi anlamak için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
    • gzt.adu.edu.tr 1;
    • dergipark.org.tr 2;
    • aa.com.tr 3.
    5 kaynak
    Konya Teknik Üniversitesi'nin obruk araştırmalarından bazıları şunlardır:
    • Obruk Alanlarının Tespiti ve Risk Değerlendirme Projesi 14. 2020 yılında Konya Valiliği İl Afet ve Acil Durum (AFAD) Müdürlüğü ile birlikte yürütülen proje kapsamında Karapınar ilçesindeki obruklar incelenerek konum ve boyutları belirlenmiştir 14.
    • Tuz Gölü Güneyi Gömülü Risk Alanlarının Araştırılması Projesi (GRAP-2) 1. 2020 yılında BOTAŞ Genel Müdürlüğü ile birlikte Aksaray ve Konya çevresindeki doğal gaz boru hatlarının obruk risk araştırmalarını içeren proje gerçekleştirilmiştir 1.
    • Meke Gölü’nü (Karapınar-Konya) Kurtarma Projesi 1. Konya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile birlikte yürütülen proje, Meke Gölü çevresindeki obruk risklerini incelemiştir 1.
    • Yerköprü (Göksu) Şelalesi çevresinde kaya düşmesi tehlikesi çalışması 1. Konya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile birlikte yapılan çalışmada, kaya ıslahı, önlem ve iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir 1.
    • Hacıkör-Sındıklı Yaylası (Sultanhanı-Aksaray) yüzey yarılmaları incelemesi 1.
    Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi, obruk oluşumları, nedenleri, çözüm önerileri ve izleme alanlarında araştırmalar yapmaya, danışmanlık hizmetleri vermeye ve bilimsel toplantılar düzenlemeye devam etmektedir 34.
    5 kaynak
    AFAD'ın Konya'daki çalışmaları şu şekilde özetlenebilir:
    • Obruk duyarlılık haritası: AFAD, Konya, Karaman ve Aksaray'da 684 obruk tespit ederek Obruk Duyarlılık Haritası oluşturdu 25. Bu çalışma, obruk oluşumlarını tetikleyen unsurları belirlemeyi ve risk haritaları oluşturmayı içeriyor 5.
    • Erken uyarı sistemi: 2025 yılı itibarıyla obruk erken uyarı sistemi projesi önemli bir aşamaya ulaştı 34.
    • Afet risk azaltma planı: 2022-2026 dönemini kapsayan il afet risk azaltma planı hazırlandı 34. Bu plan, tüm kurumların katılımı ve bilimsel yaklaşımlarla oluşturuldu 34.
    AFAD, obrukların yerleşim yerlerini tehdit etmemesi için risk odaklı bir yönetim anlayışı benimsiyor 34.
    5 kaynak