• Buradasın

    Prof. Dr. Murat Türkeş: İklim değişikliği yaz sellerinin sıklığını ve şiddetini artırıyor

  • İklim değişikliği, dünyada yaz mevsiminde meydana gelen sellerin sıklığını ve şiddetini artırıyor. 
    1
    10 Ağustos
    Prof. Dr. Murat Türkeş, AA muhabirine, yaz sellerinin, çok kısa süreli, kuvvetli sağanak sonucunda kuru toprakta birim alana en hızlı ve iri yağmur ya da dolu damlalarının düşmesiyle suyun yüzeysel akışa geçmesi sonucu oluştuğunu söyledi. 
    2
    10 Ağustos
    Türkeş, yaz sellerinin çoğunlukla Muson Asya'sı, tropikal, subtropikal iklimin egemen olduğu bölgelerde yaşandığına işaret ederek, son yıllarda iklim değişikliğiyle orta enlemlerde de etkili olmaya başladığını aktardı. 
    3
    10 Ağustos
    Türkeş, normal koşullarda 100 veya 500 yılda bir oluşma olasılığı olan yağışların bile daha sık görülmeye başlandığına dikkati çekerek, Avrupa da bile normalde iyi yönetilen bütün akarsu sistemleri taşıyor, sel önleme setleri, teknik yapılar yetersiz oluyor, kentler taşan akarsudan çok fazla etkileniyor ve sel sularının çekilmesi uzun süre alabiliyor ifadesini kullandı. 
    4
    10 Ağustos
    Türkeş, kentlerde yok edilen bütün eski akarsu sistemlerinin taşkın yataklarıyla birlikte korumaya alınması, çevresindeki kentleşmenin kaldırılması gerektiğini sözlerine ekledi. 
    5
    10 Ağustos

    Diğer konular

    İçerik konuları

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    İklim değişikliği, yaz sellerini birkaç şekilde etkiler:
    • Yağışların artması 12. Buharlaşmanın artması, atmosferdeki nemin yükselmesine ve ısınan havanın daha fazla nem tutabilmesine neden olur 12.
    • Konvektif kararsızlık 12. Nemli ve sıcak hava kütlesinin soğuk havayla karşılaşması, şiddetli sağanak ve gök gürültülü yağışlara yol açar 12.
    • Sel sıklığının ve şiddetinin artması 123. Normal şartlarda yüzlerce yılda bir beklenen şiddetli yağışlar, iklim değişikliği nedeniyle daha sık görülmeye başlandı 12.
    • Altyapı yetersizliği 123. Mevcut altyapılar, artan yağışların getirdiği sel sularını yönetmekte yetersiz kalıyor 123.
    İklim değişikliği, yaz sellerinin yanı sıra, kuraklık, deniz seviyesinin yükselmesi ve aşırı hava olayları gibi birçok doğal afetin sıklığını ve şiddetini artırıyor 45.
    5 kaynak
    Yaz sellerinin oluşum süreci şu şekilde işler:
    1. Yoğun yağışlar 125. Kısa sürede aşırı miktarda yağmur yağması sonucu toprak suyu ememez ve yüzey akışı artar 125.
    2. Kar erimeleri 25. İlkbaharda sıcaklıkların artmasıyla karların hızla erimesi ve nehir yataklarının taşıma kapasitesini aşması selleri tetikleyebilir 25.
    3. Tropikal fırtınalar ve kasırgalar 2. Bu tür fırtınalar büyük miktarda su taşır ve kıyı bölgelerinde ciddi sellere yol açabilir 2.
    4. Baraj yıkılmaları 2. İnsan yapımı yapılar olan barajlar, aşırı yüklenme veya yapısal zayıflık nedeniyle yıkılabilir ve ani su taşkınlarına neden olabilir 2.
    5. Deniz seviyesinin yükselmesi 2. İklim değişikliği nedeniyle buzulların erimesi ve termal genleşme sonucu deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı bölgelerinde sık sık sellere yol açabilir 2.
    Yaz selleri, özellikle kentleşme ve yetersiz altyapı nedeniyle daha sık ve şiddetli hale gelmektedir 13.
    5 kaynak
    Yaz sellerinin daha sık görüldüğü bölgeler şunlardır:
    • Batı Karadeniz 14;
    • Doğu Karadeniz 14;
    • Kuzeydoğu Anadolu 14;
    • Güneybatı Anadolu 14;
    • İç Anadolu 14;
    • Güneydoğu Anadolu 14.
    Bu bölgelerdeki sel riskini artıran faktörler arasında yoğun yağışlar, dağlık alanlar, ormansızlaşma, eski dere yataklarına yapılan yapılaşma ve yetersiz altyapı sistemleri bulunmaktadır 124.
    5 kaynak
    Yaz seli riskini azaltmak için aşağıdaki önlemler alınabilir:
    • Altyapı iyileştirmeleri: Su yollarının genişletilmesi, drenaj sistemlerinin güçlendirilmesi ve su akışının düzenlenmesi 45.
    • Yeşil alanların artırılması: Yağmur sularının emilimini artırmak için park, bahçe ve ağaçlandırma projeleri 5.
    • Erken uyarı sistemleri: Sel felaketlerini önceden tespit etmek için teknoloji kullanımı 34.
    • Toplum bilinçlendirmesi: Halkın sel felaketleri hakkında eğitilmesi ve acil durum planlarının hazırlanması 34.
    • Yapılaşma planlaması: Sel riski olan bölgelerde yapılaşma ve arazi kullanımının planlanması 45.
    Ayrıca, sel sırasında yüksek ve güvenli bir yere ulaşmaya çalışmak, suyun içinden geçmemek ve sudan etkilenmiş cihazlara dokunmamak önemlidir 12.
    5 kaynak
    Yaz selleriyle mücadelede yapılabilecekler:
    • Erken uyarı sistemleri: Sellerin erken tespiti ve uyarı sistemleri geliştirilerek insanlar zamanında bilgilendirilebilir 15.
    • Altyapı iyileştirmeleri: Drenaj sistemleri iyileştirilip, baraj ve setler güçlendirilerek sel riski azaltılabilir 14.
    • Doğal çözümler: Bitki örtüsünün korunması ve yeniden ağaçlandırma çalışmaları yapılabilir 14.
    • Eğitim ve farkındalık: Toplumda sel bilinci oluşturularak, insanların acil durumlar karşısında nasıl hareket etmeleri gerektiği öğretilebilir 15.
    • Su yönetimi: Su havzalarının etkili bir şekilde yönetilmesi, suyun doğal akışının düzenlenmesi ve suyun kontrollü bir şekilde depolanması sağlanabilir 4.
    Ayrıca, riskli alanlarda yapılaşma ve arazi kullanımı planlaması yapılmalı, su yollarının düzenli olarak temizlenmesi ve bakımı gerçekleştirilmelidir 4.
    5 kaynak