CHP'nin kanun teklifine yönelik eleştirileri nelerdir?

CHP'nin enerji ve maden düzenlemelerine yönelik kanun teklifine yönelik eleştirilerinden bazıları şunlardır: — Anayasa'ya aykırılık . CHP, kanun teklifinin Anayasa'ya aykırı maddeler içerdiğini iddia etmektedir. — Kamu yararı eksikliği . CHP'ye göre, teklif kamu yararına değil, bazı şirketlerin çıkarına hizmet etmektedir. — Çevreye olumsuz etkiler . Teklifin, orman ve zeytin alanlarının yok edilmesine yol açacağı öne sürülmektedir. — İmar plansız enerji tesisleri . CHP, teklifle imar planı yapılmaksızın doğal alanlar üzerine enerji tesisi kurulmasının önünün açıldığını savunmaktadır. — BAE ile enerji anlaşması bağlantısı . CHP, kanun teklifinin, Birleşik Arap Emirlikleri ile Türkiye arasında enerji alanında işbirliğini öngören anlaşmanın altyapısı hazırlandığını ve bu nedenle yeni kapitülasyonlar ve tavizler içerdiğini iddia etmektedir.

Enerji ve maden kanununda hangi değişiklikler yapıldı?

19 Temmuz 2025'te TBMM'de kabul edilen 7554 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile enerji ve maden alanlarında yapılan bazı değişiklikler şunlardır: — Rehabilitasyon bedeli : "Çevre ile uyum teminatı" kaldırılarak, madencilik faaliyetleri nedeniyle bozulan alanların iyileştirilmesine yönelik rehabilitasyon çalışmaları için işletme ruhsat bedeli kadar bir tutarın rehabilitasyon bedeli olarak ödenmesi zorunlu hale getirilmiştir. — Zeytinliklerde madencilik : Alternatif alan bulunamaması ve kamu yararı şartıyla mümkün hale gelmiş, bu durumda zeytin ağaçlarının taşınması veya yeni zeytin sahaları kurulması zorunluluğu getirilmiştir. — ÇED süreci : ÇED Olumlu Kararı alınmadıkça yatırım, teşvik, ruhsat verilemeyecek, ancak bu karar olmadan da başvuru yapılabilecektir. Üç ay içinde görüş bildirmeyen kurumların görüşü olumlu kabul edilecektir. — Stratejik ve kritik madenler : Ulusal güvenlik ve arz güvenliği açısından önemli madenler "stratejik" ve "kritik" olarak tanımlanmış, bu madenler için acele kamulaştırma yapılabilecektir. — Orman ve mera alanlarının kullanımı : GES ve RES projeleri için orman arazilerinde ön lisans süresi kadar izin verilebilecek. — GES ve RES tesislerinde Bakanlık yetkisi : Ön lisans veya üretim lisansı bulunan güneş ve rüzgâr enerjisi santrallerine ilişkin imar planları, parselasyon planları ve bunların değişiklikleri artık Bakanlık tarafından da onaylanabilecektir.

Anayasa'ya aykırılık iddiaları nelerdir?

Enerji ve maden kanunuyla ilgili Anayasa'ya aykırılık iddialarından bazıları şunlardır: — Kamu yararı . CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, teklifin birçok maddesinin Anayasa'nın 2, 7, 10, 56, 123, 127 ve 168. maddelerine aykırı olduğunu iddia etmiştir. — Çevre sağlığı . Muhalefet, teklifin çevre sağlığına olumsuz etkiler yaratacağını savunmuştur. — Bakanlar Kurulu yönetmeliği . Anayasa'nın 43., 63. ve 168. maddelerine aykırı olarak, madencilik faaliyetlerine ilişkin düzenlemelerin Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliğe bırakılması eleştirilmiştir. — Suçların ve cezaların yasallığı . "Gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar" için uyarma ve hak mahrumiyeti cezalarının kanunla düzenlenmesi gerekirken yönetmeliğe bırakılmasının Anayasa'nın 2., 11. ve 38. maddelerine aykırı olduğu öne sürülmüştür. Anayasa Mahkemesi, 24 Mart 2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan kararla, Danıştay’ın Maden Kanunu’nun 17. maddesindeki ÇED muafiyetinin Anayasa’ya aykırı olduğu başvurusunu reddetmiş ve muafiyetinin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetmiştir.

Enerji ve maden kanunu hangi şirketleri etkiliyor?

Enerji ve maden kanununun etkilediği bazı şirketler: — Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve bağlı şirketleri . Denizlerde alınan kokolit, sapropel ve hidrojen sülfür ruhsatı sahipleri, TPAO veya bağlı bir şirketi en az %10 hisse ile ortak almak zorundadır. — Özel hukuk tüzelkişileri . Enerji sektöründe faaliyet gösteren özel hukuk tüzelkişileri, özellikle anonim veya limited şirket olmalıdır. — Kamu iktisadi teşebbüsleri, müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri . Bu tür kuruluşlar da maden hakları kapsamında kanunun düzenlemelerine tabidir.

TBMM Genel Kurulu'nda hangi tartışmalar yaşandı?

TBMM Genel Kurulu'nda enerji ve maden alanlarına yönelik düzenlemeler içeren kanun teklifi görüşmeleri sırasında çeşitli tartışmalar yaşandı: — Anayasa'ya aykırılık : CHP, teklifin Anayasa'nın çeşitli maddelerine aykırı olduğunu ve kamu yararından çok belirli şirketlerin çıkarlarına hizmet ettiğini savundu. — Çevresel etkiler : Muhalefet, düzenlemenin zeytinliklerin ve tarım alanlarının madencilik faaliyetlerine açılarak geri dönüşü olmayan çevresel tahribatlara yol açacağını öne sürdü. — Yerel halkın geçim kaynakları : Teklifin, yerel halkın geçim kaynaklarını ve doğal mirası tehdit ettiği belirtildi. — Taşınabilirlik : Taşınabilirlik gerekçesinin bilimsel dayanaklardan yoksun olduğu iddia edildi. — Usul tartışmaları : Teklifin 19. maddesi üzerinde milletvekilleri arasında laf atmalar ve arbede yaşandı. Ayrıca, Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, milletvekili transferlerinin parlamentonun itibarına zarar verdiğini ifade etti. İYİ Parti Grup Başkanvekili Buğra Kavuncu ise hukukun üstünlüğü ve şeffaflığın önemine vurgu yaptı.

TBMM'de enerji ve maden kanun teklifi için usul tartışması yaşandı

Buradasın
- Gündem
- Siyaset
TBMM'de enerji ve maden kanun teklifi için usul tartışması yaşandı
03 Temmuz 2025, 17:04
Son güncelleme: 11 Ağustos 2025, 04:09
TBMM Genel Kurulu'nda, enerji ve maden alanlarını kapsayan kanun teklifinin görüşmeleri sırasında usul tartışması yaşandı.
1
3 Temmuz
AK Parti Zonguldak Milletvekili Ahmet Çolakoğlu, madencilikte ruhsat alan bazı kişilerin üretim yapmadığını belirterek, bu duruma son vermek amacıyla düzenlemenin getirildiğini açıkladı.
2
3 Temmuz
Siyasi partilerin TBMM Başkanlığına sunduğu araştırma önergelerinin görüşülmesinin ardından Meclis Başkanvekili Celal Adan, CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır'ın talebi üzerine anayasaya aykırılık üzerinden usul tartışması açtı.
3
3 Temmuz
'CHP BU ÜLKEDE TAŞ ÜSTÜNE TAŞ KONAN HER ŞEYE KARŞIDIR'AK Parti adına söz alan İstanbul Milletvekili Nurettin Alan, Anayasa'ya aykırılık ilkesinin kanunun yasalaşmasının ardından AYM'ye götürülebileceğini belirtti.
4
3 Temmuz
Ardından söz alan Meclis Başkanvekili Celal Adan, Anayasaya aykırılık ilkesinin Genel Kurul'da görüşülemeyeceğini söyledi ve kanun teklifinin tümü üzerindeki görüşmelere geçileceğini ekledi.
5
3 Temmuz
habererk.com1
aksiyon.com.tr2
haberler.com3
sondakika.com4
aksarayhaber68.com5
Diğer konular
Enerji ve maden alanlarına yönelik düzenlemeler içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulunda
cnbce.com4 Temmuz
TBMM'de Enerji Düzenlemeleri Tartışması
sondakika.com3 Temmuz
İçerik konuları
CHP
Yanıt bulun
Yazeka
Arama sonuçlarına göre oluşturuldu
CHP'nin kanun teklifine yönelik eleştirileri nelerdir?
CHP'nin enerji ve maden düzenlemelerine yönelik kanun teklifine yönelik eleştirilerinden bazıları şunlardır:

Anayasa'ya aykırılık 4. CHP, kanun teklifinin Anayasa'ya aykırı maddeler içerdiğini iddia etmektedir 4.
Kamu yararı eksikliği 2 4. CHP'ye göre, teklif kamu yararına değil, bazı şirketlerin çıkarına hizmet etmektedir 2 4.
Çevreye olumsuz etkiler 2. Teklifin, orman ve zeytin alanlarının yok edilmesine yol açacağı öne sürülmektedir 2.
İmar plansız enerji tesisleri 3. CHP, teklifle imar planı yapılmaksızın doğal alanlar üzerine enerji tesisi kurulmasının önünün açıldığını savunmaktadır 3.
BAE ile enerji anlaşması bağlantısı 3. CHP, kanun teklifinin, Birleşik Arap Emirlikleri ile Türkiye arasında enerji alanında işbirliğini öngören anlaşmanın altyapısı hazırlandığını ve bu nedenle yeni kapitülasyonlar ve tavizler içerdiğini iddia etmektedir 3.
birgun.net1
haberler.com2
medyascope.tv3
tokatgazetesi.com4
gazeteanadolu.com5
Enerji ve maden kanununda hangi değişiklikler yapıldı?
19 Temmuz 2025'te TBMM'de kabul edilen 7554 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile enerji ve maden alanlarında yapılan bazı değişiklikler şunlardır:

Rehabilitasyon bedeli: "Çevre ile uyum teminatı" kaldırılarak, madencilik faaliyetleri nedeniyle bozulan alanların iyileştirilmesine yönelik rehabilitasyon çalışmaları için işletme ruhsat bedeli kadar bir tutarın rehabilitasyon bedeli olarak ödenmesi zorunlu hale getirilmiştir 1 4.
Zeytinliklerde madencilik: Alternatif alan bulunamaması ve kamu yararı şartıyla mümkün hale gelmiş, bu durumda zeytin ağaçlarının taşınması veya yeni zeytin sahaları kurulması zorunluluğu getirilmiştir 1 4.
ÇED süreci: ÇED Olumlu Kararı alınmadıkça yatırım, teşvik, ruhsat verilemeyecek, ancak bu karar olmadan da başvuru yapılabilecektir 4. Üç ay içinde görüş bildirmeyen kurumların görüşü olumlu kabul edilecektir 4.
Stratejik ve kritik madenler: Ulusal güvenlik ve arz güvenliği açısından önemli madenler "stratejik" ve "kritik" olarak tanımlanmış, bu madenler için acele kamulaştırma yapılabilecektir 1 4.
Orman ve mera alanlarının kullanımı: GES ve RES projeleri için orman arazilerinde ön lisans süresi kadar izin verilebilecek 4.
GES ve RES tesislerinde Bakanlık yetkisi: Ön lisans veya üretim lisansı bulunan güneş ve rüzgâr enerjisi santrallerine ilişkin imar planları, parselasyon planları ve bunların değişiklikleri artık Bakanlık tarafından da onaylanabilecektir 1.
paksoy.av.tr1
mapeg.gov.tr2
aa.com.tr3
enerjiajansi.com.tr4
tmmob.org.tr5
Anayasa'ya aykırılık iddiaları nelerdir?
Enerji ve maden kanunuyla ilgili Anayasa'ya aykırılık iddialarından bazıları şunlardır:

Kamu yararı 1. CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, teklifin birçok maddesinin Anayasa'nın 2, 7, 10, 56, 123, 127 ve 168. maddelerine aykırı olduğunu iddia etmiştir 1.
Çevre sağlığı 1. Muhalefet, teklifin çevre sağlığına olumsuz etkiler yaratacağını savunmuştur 1.
Bakanlar Kurulu yönetmeliği 2. Anayasa'nın 43., 63. ve 168. maddelerine aykırı olarak, madencilik faaliyetlerine ilişkin düzenlemelerin Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliğe bırakılması eleştirilmiştir 2.
Suçların ve cezaların yasallığı 2. "Gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar" için uyarma ve hak mahrumiyeti cezalarının kanunla düzenlenmesi gerekirken yönetmeliğe bırakılmasının Anayasa'nın 2., 11. ve 38. maddelerine aykırı olduğu öne sürülmüştür 2.

Anayasa Mahkemesi, 24 Mart 2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan kararla, Danıştay’ın Maden Kanunu’nun 17. maddesindeki ÇED muafiyetinin Anayasa’ya aykırı olduğu başvurusunu reddetmiş ve muafiyetinin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetmiştir 5.
cukurovagazetesi.com1
maden.org.tr2
anayasa.gov.tr3
dergipark.org.tr4
yeraltihaber.com5
Enerji ve maden kanunu hangi şirketleri etkiliyor?
Enerji ve maden kanununun etkilediği bazı şirketler:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve bağlı şirketleri 1 3. Denizlerde alınan kokolit, sapropel ve hidrojen sülfür ruhsatı sahipleri, TPAO veya bağlı bir şirketi en az %10 hisse ile ortak almak zorundadır 1 3.
Özel hukuk tüzelkişileri 4. Enerji sektöründe faaliyet gösteren özel hukuk tüzelkişileri, özellikle anonim veya limited şirket olmalıdır 4.
Kamu iktisadi teşebbüsleri, müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri 5. Bu tür kuruluşlar da maden hakları kapsamında kanunun düzenlemelerine tabidir 5.
mevzuat.gov.tr1
aa.com.tr2
resmigazete.gov.tr3
adb.adalet.gov.tr4
ilkercivil.com5
TBMM Genel Kurulu'nda hangi tartışmalar yaşandı?
TBMM Genel Kurulu'nda enerji ve maden alanlarına yönelik düzenlemeler içeren kanun teklifi görüşmeleri sırasında çeşitli tartışmalar yaşandı:

Anayasa'ya aykırılık: CHP, teklifin Anayasa'nın çeşitli maddelerine aykırı olduğunu ve kamu yararından çok belirli şirketlerin çıkarlarına hizmet ettiğini savundu 1 3.
Çevresel etkiler: Muhalefet, düzenlemenin zeytinliklerin ve tarım alanlarının madencilik faaliyetlerine açılarak geri dönüşü olmayan çevresel tahribatlara yol açacağını öne sürdü 3.
Yerel halkın geçim kaynakları: Teklifin, yerel halkın geçim kaynaklarını ve doğal mirası tehdit ettiği belirtildi 3.
Taşınabilirlik: Taşınabilirlik gerekçesinin bilimsel dayanaklardan yoksun olduğu iddia edildi 3.
Usul tartışmaları: Teklifin 19. maddesi üzerinde milletvekilleri arasında laf atmalar ve arbede yaşandı 5.

Ayrıca, Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, milletvekili transferlerinin parlamentonun itibarına zarar verdiğini ifade etti 2. İYİ Parti Grup Başkanvekili Buğra Kavuncu ise hukukun üstünlüğü ve şeffaflığın önemine vurgu yaptı 2.
dha.com.tr1
aksiyon.com.tr2
iha.com.tr3
aa.com.tr4
haberler.com5