• Buradasın

    İran Dışişleri Bakan Yardımcısı: Snapback mekanizması IAEA işbirliğini olumsuz etkileyebilir

  • İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Avrupa ülkelerinin Tahran'a Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarını geri getirecek snapback mekanizmasını işletmesi halinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile İran arasında yeniden açılan işbirliği yolunun etkileneceğini söyledi.dogruhaber.com.tr’te aç

    Diğer yayınlar

    İran'dan Batı'ya 'snapback' uyarısı: UAEA ile işbirliği etkilenir
    aksam.com.tr27 Ağustos
    İran ve Avrupa arasında 'snapback' krizi! Tahran: Uygun bir cevap vereceğiz
    star.com.tr28 Ağustos

    İçerik konuları

    Iran
    Rusya
    Çin
    Almanya

  • Yanıt bulun

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Avrupa ülkeleri ile İran arasındaki ilişkiler, özellikle nükleer faaliyetler ve balistik füze denemeleri nedeniyle gergin bir dönemden geçmektedir 12.
    2025 yılında, İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya arasında nükleer faaliyetlere ilişkin görüşmeler İstanbul'da devam etmektedir 1. Bu görüşmeler, BM yaptırımlarının gündemde olduğu bir nükleer krize çözüm bulmayı amaçlamaktadır 1.
    Ayrıca, Avrupa ülkeleri İran'ın balistik füze denemelerini istikrarsızlaştırıcı ve tehditkâr olarak değerlendirmekte, bu denemelerin BM Güvenlik Konseyi'nin 2231 sayılı kararına aykırı olduğunu belirtmektedir 2. İran ise bu denemelerin savunma amaçlı olduğunu ve uluslararası güvenliği tehdit etmediğini savunmaktadır 2.
    Avrupa ülkeleri, İran ile ticari ilişkileri sürdürebilmek adına Özel Amaçlı Araç (SPV) yöntemini hayata geçirmeye çalışırken, bazı Avrupa ülkeleri İran'a karşı daraltıcı politikalar benimsemektedir 23.
    5 kaynak
    Snapback mekanizması, 2015 yılında imzalanan İran nükleer anlaşması (JCPOA) kapsamında, İran’ın anlaşma şartlarını ihlal etmesi halinde Birleşmiş Milletler yaptırımlarının veto olmaksızın ve otomatik olarak yeniden yürürlüğe girmesini sağlar 24.
    Bu mekanizma şu şekilde çalışır:
    • Bir taraf ülke, İran'ın ihlali BM Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) bildirir 24.
    • BMGK, 30 günlük bir süreç başlatır 24.
    • Bu süre sonunda, anlaşma uyarınca yürürlükte olan tüm yaptırımları yeniden devreye sokan yeni bir karar alması gerekir 24.
    Amerika, bu süreci başlatmak için resmi adımı atmıştır 2. Ancak, bu mekanizmanın daha önce hiç kullanılmamış olması nedeniyle sürecin nasıl ilerleyeceği net olarak bilinmemektedir 2.
    5 kaynak
    Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), nükleer teknolojinin barışçıl amaçlarla güvenli ve emniyetli bir şekilde kullanılmasını teşvik etmek ve nükleer teknolojinin silahlanma ve askeri amaçlarla kullanılmasını önlemek için faaliyet göstermektedir 14.
    UAEA'nın bazı rolleri:
    • Nükleer güvence denetimi: Üye ülkelerdeki nükleer malzeme ve tesislerin yalnızca barışçıl amaçlara yönelik olup olmadığını tespit eder 15.
    • Nükleer güvenlik ve emniyet: Nükleer reaktörlerin işletim güvenliği, insan ve çevre sağlığının korunması, nükleer yakıt yönetimi ve emniyeti gibi alanlarda uluslararası işbirliği sağlar 14.
    • Teknik destek: Gelişmekte olan ülkelere donanım, eğitim ve teknik hizmet desteği sunar 15.
    • Standartlar oluşturma: Nükleer güvenlik standartları hazırlar ve bağlayıcı olmayan kılavuzlar yayınlar 25.
    • Araştırma ve geliştirme: Gıda, tarım, sağlık, su ve çevre alanlarında nükleer teknolojilerden yararlanmaya yönelik çalışmalar yürütür 15.
    5 kaynak
    Snapback mekanizmasının devreye girmesinin bazı sonuçları:
    • İran'ın sert tepkisi: İran, mekanizmanın aktifleştirilmesi durumunda sert bir yanıt vereceğini duyurdu 24. Bu, uranyum zenginleştirmenin artırılması, nükleer araştırma ve geliştirmenin güçlendirilmesi veya NPT'den çekilme tehdidi gibi adımları içerebilir 4.
    • Diplomatik ilişkilerin gerilmesi: Mekanizmanın, İran ile Avrupa arasındaki ilişkilerin tarihindeki en karanlık noktaya dönüşebileceği ve onarılamaz zararlara yol açabileceği belirtildi 4.
    • Uluslararası hukuk tartışmaları: Avrupa ülkelerinin bu mekanizmayı devreye alma yetkisinin uluslararası hukuk açısından tartışmalı olduğu ifade edildi 5.
    • Yaptırımların geri dönüşü: Mekanizma, 2015 tarihli nükleer anlaşma kapsamında kaldırılan BM yaptırımlarının otomatik olarak geri getirilmesini öngörür 5.
    Snapback mekanizması, 18 Ekim 2025'te otomatik olarak sona erecektir 5.
    5 kaynak
    Garibabadi'nin açıklamaları, İran'ın nükleer programına ilişkin olarak, Avrupa ülkelerinin "snapback" mekanizmasını devreye sokmasının, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile olan işbirliklerini olumsuz etkileyeceğini ifade ediyor 1.
    Bu, İran'ın nükleer yükümlülüklerine bağlı olduğunu, ancak UAEA'nın siyasi yaklaşımlardan etkilendiğini ve bu durumun işbirliğini zorlaştırdığını vurguladığı anlamına gelebilir 1.
    Garibabadi ayrıca, Batı'nın İran'a yönelik eylemlerine karşı uyarılarını ve olası yaptırımların İran'ın nükleer faaliyetlerini daha da güçlendirebileceğini belirtti 1.
    Bu açıklamalar, İran'ın nükleer konularda şeffaf ve dürüst bir zemin arayışında olduğunu, ancak mevcut durumun bu koşulları sağlamadığını gösteriyor olabilir 2.
    5 kaynak