Yandex’in Kurumsal İş Etiği ve Davranış Kuralları

Yandex’te uygulanan ve Yandex çalışanlarının sadece mesleki hayatıyla ilgili olan Kurumsal İş Etiği ve Davranış Kuralları; Yandex’in, çalışanları ve yönetim kurulu üyelerinden uymalarını beklediği genel ahlak kurallarıyla çeşitli kurumsal iç yönetmeliklerini kapsayan özel çalışma kurallarının bir bütünü olup, bunların ihlal edilmesi, sözkonusu ihlallerin yasal açıdan ağırlık derecesine göre hem o kuralları ihlal eden kişi, hem de Yandex şirketi için değişik ağırlıktaki olumsuz sonuçlara yol açabilir.
Yandex’in uzun süreli olarak işbirliğinde bulunduğu çözüm ortaklarından ve Yandex’le kısa süreli anlaşmalar bazında çalışan kişi ve şirketlerden uymalarını beklediği genel iş ilkeleri, işbu belgenin 8. maddesinde sıralanmış olup; adıgeçen şahıs ve/veya şirketlerin bunlara uymamaları, Yandex’le işbirliklerinin Yandex tarafından sona erdirilmesine sebep olur.

İçindekiler:

1. Yandex, kullanıcıları için çalışan bir şirkettir

Servislerini milyonlarca internet kullanıcısının her türlü ihtiyacını karşılamak amacıyla hazırlayan Yandex çalışanları, bir ürün üzerinde çalışırken onun kullanıcı için faydalı olacak özelliklere sahip olmasına öncelik verir. Yandex çalışanlarından kendilerini, sadece üzerinde çalıştıkları ürünün bir parçasından değil, ürünün tamamından sorumlu saymaları, kullanıcılardan gelen bilgi akışına karşı daima hassas olmaları ve ürünü daha da iyileştirecek fikirlerini önermekten çekinmemeleri beklenir.
Yandex’in pazardaki başarısının temel unsurlarından olan yüksek itibar ve kullanıcı güveni, bir şirket ve bir marka olarak Yandex’in en önemli değerleridir. Kullanıcılar Yandex servislerini kullanırken ad, soyad, doğum günü, sosyal medya ya da iletişim bilgileri gibi çeşitli kişisel bilgilerini Yandex’le paylaştığı için, bu tür gizli bilgilere izinsiz erişimi engellemek üzere özel iç güvenlik prosedürleri uygulanmaktadır. Görevi gereği bu tür gizli bilgilere erişim hakkı olan Yandex çalışanları bunların yasal hükümler, kurumsal kural ve prosedürlere uygun olarak gizliliğini sağlamak ve izinsiz olarak açıklanmasını engellemekle sorumludur.

2. Yandex’te çalışma koşulları

İşe alımda eşit haklar

Tüm adaylara işe alım sürecinde eşit fırsat tanıyan Yandex, adayların etnik ya da sosyal kökeni, dini, siyasi veya cinsel tercihleri gibi söz konusu işin doğasıyla ilgisi olmayan her türlü özelliğini dikkate almaksızın, o iş için başvuru yapan adaylar arasından gerekli niteliklere sahip olan adayı tercih eder.
Aynı yaklaşım, genel çalışma koşulları ve ücret ödemesi dahil, çalışmayla ilgili tüm diğer hususlar için de geçerlidir.

Çalışma ilişkileri

Benzer şekilde Yandex çalışanları da işyerinde yukarıda belirlenen prensiplere uygun olarak davranmalıdır. Dolayısıyla Yandex’te bir iş arkadaşının cinsiyeti, yaşı, etnik kökeni, dini veya her türlü diğer tercihiyle ilgili herhangi bir hakaret, saldırgan şakalar, saldırılar ya da diğer rahatsız edici davranışlar kesinlikle kabul edilemez ve bu tür hareketlerin yapılması yasaktır.

Şirket demirbaşları ve kaynakları

Çalışanlarına etkin çalışabilmeleri için gereken her türlü cihazı ve malzemeyi kendi kaynaklarından temin eden Yandex, çalışanlarından kaynaklarının tükenmez olmadığının ve bir büyüyle kendi kendine ortaya çıkmadığının farkında olmasını, dolayısıyla her türlü cihazı ve malzemeyi dikkatli ve uygun şekilde kullanmasını, ayrıca diğer meslektaşlarının çabalarına saygı duyarak çalıştıkları ofisleri de daima çalışmaya uygun durumda tutmaya özen göstermesini bekler.
Ofislerini “açık ofis” olarak düzenleyen Yandex, şirket çalışanlarına çalıştıkları bölümlere misafir davet etmeye izin vererek aynı zamanda misafiri davet eden kişinin, misafirinin Yandex ofislerinde olduğu sürece çalışma ortamına uygun davranarak diğer çalışanlara rahatsızlık vermemesini, ayrıca gerekirse bazı durumlarda Yandex’in gizli bilgilerinin gizli tutulmasını sağlamak üzere misafirine sürekli eşlik etmesini bekler.

Fikri mülkiyet

Yandex’in fikri mülkiyeti olan Yandex logosu, ticari markaları, patentleri ve yazılımları, çok önemli ve değerli kaynaklardır. Bu kaynakların her türlü kullanımı için mutlaka Yandex’in pazarlama bölümünden onay alınması zorunludur. Yandex logosunun şüpheli bir kullanımı ile karşılaşıldığında, bu durumun derhal hukuk birimine bildirilmesi gerekir.
Yandex, diğer firmaların ve şahısların fikri mülkiyetlerine de aynı derecede saygı duyar. Doğal olarak, bir başkasının fikri mülkiyetinin izinsiz kullanımı, hem şirket, hem de şirketin çalışanları için, itibar kaybının yanı sıra, hakkında dava açılması ve para cezasıyla sonuçlanabilir. Üzerinde çalışılan herhangi bir projede Yandex’e ait olmayan bir içerik veya yazılımın kullanımı öngörülmesi durumunda bu konunun mutlaka Yandex’in Hukuk Bölümü’ne danışılması gerekir.

3. Yasalara uyma prensibi

İlke olarak Yandex, tüm çalışanlarından daima yasalara uygun şekilde çalışmalarını bekler. Şirket olarak Yandex de çalıştığı ülkelerde kendisine uygulanabilen tüm yerel yasalara uygun şekilde faaliyet gösterir.
Yandex’in bazı servislerinin çalışma şekli, yerel kural ve yasaların hükümleri doğrultusunda düzenlenir. Örneğin, Türkiye’deki kanunlar gereğince Yandex.Panoramalar’daki resimlerde kişilerin yüzleri ve araba plakaları bulanıklaştırılmaktadır.
Tüm Yandex çalışanları, Yandex’in çalıştığı ülkelerin, sorumlu oldukları Yandex servisleriyle ilgili yasalarının hükümlerini göz önünde bulundurarak çalışmalıdır. Yeni Yandex servislerinin geliştirilmesinde ilgili sorumlu yöneticiler, servislerin planlanmasının ilk aşamalarından itibaren sürekli olarak Yandex hukukçularına danışarak çalışmalarını yürütmelidir.
Yandex’in çalıştığı tüm ülkelerde ağır suç sayılan rüşvet konusunda, Yandex’in genel kuralı çok basit ve nettir: Rüşveti alanın da, verenin de aynı derecede ağır suç işlediği varsayımından hareket ederek çalışanların hiçbiri hiçbir şekilde, bir ülkede böyle bir gelenek veya adet olduğu bahanesiyle dahi hiç kimseden rüşvet kabul etmemeli ve kimseye rüşvet vermemelidir.

Menkul kıymetler yasaları

Halka açık bir şirket olarak hisseleri NASDAQ’ta (Yandex NV endeksi altında) işlem gören Yandex, anılan New York borsasında geçerli olan kurallara uymak zorundadır. Bu kurallar uyarınca Yandex’in, ABD’nin menkul kıymetler mevzuatı gibi bazı iç yasaların hükümleriyle de uyum sağlaması gerekmektedir.
ABD’de uygulanmakta olan menkul kıymetler yasası hükümlerine göre menkul kıymetlerin, içeriden öğrenilen gizli (yani şirketin basın açıklamaları, araştırma bültenleri, kurumsal bloglar veya diğer kurumsal medya kanallarında resmi olarak açıklamadığı) bilgilere istinaden satın alımı veya satışı yasaktır. Dolayısıyla Yandex’le ilgili belirli bir bilginin olabilecek gizliliği konusunda tereddüt olması durumunda konu Yandex’in Halkla İlişkiler Bölümü’ne iletilmelidir.
Başka bir deyişle, Yandex’le ilgili her türlü gizli bilgiye erişimi olan Yandex çalışanları, sözkonusu gizli bilgileri Yandex’in ya da başka şirketlerin menkul kıymetlerinin satışı veya satın alımları için kullanamayacakları gibi, bu tür bilgileri onları benzer amaçlarla kullanabilmesi muhtemel diğer kişilerle de paylaşamaz.
Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için Yandex’in menkul kıymetler işlemlerine dair kurumsal kurallarını inceleyiniz.

4. Çıkar çatışması

Yandex, Yandex’e karşı belirli yükümlülükleri olan tüm çalışanlarından, mesleki yaşamlarında çalıştıkları şirketin ve Yandex kullanıcılarının çıkarlarına öncelik vermelerini beklemektedir. Fakat “çıkar çatışması” denilen bazı özel durumlarda bir şirket çalışanının, kendi (ya da arkadaşları, ortakları veya aile bireylerinin) özel çıkarları ile çalıştığı şirketin çıkarları arasında bir çatışma ortaya çıktığında o şirketin çıkarlarına aykırı kararlar vermesi veya hareket etmesi bir olasılığı vardır.
İçinde bulunduğunuz bir durumun gerçekten “çıkar çatışması” sayılabileceği konusunda tereddütü varsa çalışanın kendisine, “Durumu gerekirse yöneticilerimle veya iş arkadaşlarımla rahatça paylaşabilecek miyim? Ayrıca sözkonusu durumun ayrıntılarının gazeteler ya da bloglara aktarılması durumunda şirketin zarar görmesi olasılığı var mı?” gibi soruları sorarak konunun dışarıdan nasıl göründüğünü düşünmeye çalışması gerekir.
Hem çıkar çatışması durumundan, hem de arkadaşlarınız tarafından çıkar çatışması olarak algılanabilecek kuşkulu durumlardan, kesinlikle önlenmesi ve kaçınılması gerekmektedir. Çıkar çatışması olarak algılanması muhtemel durumların bir örneği, çözüm ortaklarından hediye alınmasıdır. Dolayısıyla genel kural olarak Yandex çalışanları, çözüm ortaklarından ne yüksek değerli hediyeleri, ne bunların para karşılığını, ne de hediye veya indirim kuponlarını (indirimler tüm diğer Yandex çalışanları için geçerli olmadığı sürece), elektronik para kartları vb. gibi para yerine kullanılabilen her türlü diğer hediyeyi kabul etmelidirler. Öte yandan, para şeklinde olmayan, çiçek veya meyve sepetleriyle logolu kalemler ve diğer reklam amaçlı düşük değerli ürünlerin ve hatta iş yemekleri veya diğer etkinliklere davetiyelerin (bunların çalışanı etkilemek amacıyla verilmediğinden emin olunduğu sürece) hediye olarak kabul edilmesi doğal ve makbuldür.
Tabii ki bu gibi hassas konularda yukarıda belirtilenden daha net ve kapsamlı tanımların verilmesi oldukça zordur. Dolayısıyla her bir durum ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bununla birlikte, hediye edilecek ürün bir kağıt takvim olduğunda durum başka, en yeni iPhone modeli olduğunda ise başkadır. Benzer şekilde, şirketin bir bölümünün tüm çalışanlarına birer hediye verileceğinde o çalışanlardan her birinin alacağı hediyenin değerine ayrı ayrı dikkat edilmelidir.
Yandex de, birlikte çalıştığı çözüm ortaklarında da benzer bir çıkar çatışması olduğu duygusunun oluşmasını önlemek amacıyla hediye verilmesinin gerektiği durumlarda aynı kuralları uygulamaya özen gösterir.
Çıkar çatışması durumlarının diğer örnekleri şöyle sıralanabilir:
  • Bir Yandex çalışanının aynı zamanda Yandex’in rakibi olan bir şirkette çalışması veya o şirkete danışmanlık yapması;
  • Bir Yandex çalışanının, yönettiği bir Yandex birimine akrabasını işe alması;
  • Bir Yandex çalışanının, Yandex’in rakibi, tedarikçisi ya da müşterisi olan bir şirketin hissedarı olması;
  • Bir Yandex çalışanının Yandex adına yapmakta olduğu bir finans akdinde kendi mali çıkarları olması.

5. Gizlilik

Yandex’in teknolojileri, ortaklıkları, mali işlemler, ürünleri ve servislerinin yapısı ve tanıtım stratejilerinin ayrıntıları, şirketin henüz resmi olarak açıklanmamış finansal sonuçları ile diğer hassas konularla ilgili gizli tutmak zorunda olduğu çeşitli bilgiler vardır. Üçüncü şahıslara izinsiz olarak açıklanması durumunda şirketin zarar görmesine yol açabilecek bu tür bilgilerin gizli tutulması, Yandex çalışanlarının işe alındıklarında imzaladıkları Gizlilik Yükümlülükleri ve Ticari Sırlarının Gizlilik Kuralları’nın hükümleri uyarınca başlıca görevlerinden biri sayılır.
Görevi gereği gizli bilgilere erişimi olduğunu sanmasa da, bir çalışanın Yandex’te mesai süresince gizli bir bilgiyle kasıtsız olarak hiç karşılaşmaması pek muhtemel değildir. Örneğin, iş arkadaşlarının ofisteki konuşmalarını duymak veya yazıcının yanında yeni çıkmış bir belgeyi görmek suretiyle gizli bilgilere erişmesi mümkün olabilir. Her halükarda, bir Yandex çalışanı olarak yanlışlıkla dahi olsa öğrendiği gizli bilgileri, daima gizli tutması ve sadece iş amaçları için kullanması gerekir.

Bilgi gizliliği

Gerekli derecede bilgi gizliliği sağlanmak üzere tüm Yandex çalışanlarının, Bilgi Gizliliği Kuralları’na uymaları zorunludur. Bir çalışan şüpheli ağ işlemleri ya da bilgisayarının virüs kapmış olabileceğini farketmei durumunda, Yandex’in bir veya birden fazla servisinin ele geçirilmiş olduğunu veya başka türlü güvenlik sorunları olduğunu düşündüğünde, durumu mutlaka Yandex Bilgi Gizliliği Servisi’ne bildirmelidir.

Dış dünya ile iletişim

Yandex’le ilgili soruları yanıtlarken çalışanlardan ilke olarak sağduyunularını kullanmaları ve Yandex Halkla İlişkiler Bolümü’nün önerileryle Yandex’in Ticari Sır Kuralları’na uygun olarak davranmaları tavsiye edilmektedir.
Görüşmeler sırasında gizli bilgilerin çözüm ortaklarıyla paylaşılması gerektiğinde ilgili ortakların mutlaka gizlilik sözleşmesi imzalamaları gereklir. İlgili gizlilik sözleşmesinin çözüm ortaklarını tatafından gerçekten imzalanmış olması çalışan tarafından kontrol edilmedikçe gizli bilgiler paylaşılmamalıdır.
Yandex’in rakibi olan şirketlerin temsilcileriyle görüşme yapıldığında karşı tarafın gizli tutmak istediği verileri ve diğer her türlü iş sırrını düz veya dolaylı olarak öğrenmeye çalışmamak gerekir: Bu tür davranışlar, diğer şirketlerle adalet prensiplerine göre rekabet eden Yandex’in genel çalışma tarzına aykırıdır. Çalışanların arkadaşları veya akrabaları Yandex’in rakibi olan şirketlerde çalışıyorsa bu kişilerle sohbet sırasında iş hakkında konuşurken özellikle dikkatli olunması gerekir.
Yandex’in faaliyet gösterdiği ülkelerin resmi makamlarıyla iletişimlerde Yandex’in Devlet Kurumlarıyla İlişkiler Bolümü’nün önerilerine uygun olarak davranılması gerekir. Hükümet yetkilileriyle yapılan iletişimlerde çalışanlar, Yandex’in sadece resmi tutumlarını bildirmeye yetkilidir. Yandex’in resmi tutumunun bilinmediği durumlarda konunun Devlet Kurumlarıyla İlişkiler’e aktarılması tavsiye olunur.

6. Ticari anlaşmaların yapılması

Ticari anlaşmaların yapılmasında Yandex çalışanlarının her zaman Yandex çıkarlarına uygun olarak davranmaları ve kontrat fiyatının yanı sıra işbirliği yapılacak şirketin iş itibarı gibi tüm diğer etkenleri de dikkate alarak anlaşmaların mümkün olduğu kadar en iyi şekilde yapılmasını sağlamaya özen göstermeleri beklenir.
Yandex’te uygulanmakta olan iç prosedürler uyarınca Yandex’in, şirketin finans kaynaklarına erişimi olan ve ayrıca şirket adına anlaşmalar imzalamak ve/veya masrafları ve anlaşmaların imzalanmasını onaylamak için özel olarak yetkilendirilmiş çalışanlarının isim ve görevleri ilgili kurumsal iç belgelerde belirlenmiştir.
Yandex adına anlaşmalar imzalamaya ve şirket bütçesinden para harcamaya yetkilendirilmiş tüm çalışanların anılan harcamaları dikkatli ve sorumlu olarak yapması beklenir. Bir anlaşma imzalamadan önce metindeki her hükmü tam ve net olarak anlaşılması ve kabul edildiğinden emin olunması esastır. İmzalanacak her anlaşmanın ayrıca ilgili servis ve/veya bölüm yöneticisi ile hukuk ve vergi uzmanları tarafından onaylanmış olması zorunludur.

7. Raporlama kuralları

Veri kayıtlarının tutulması

Veri kayıtlarını tutan Yandex çalışanlarının görevini tam, net ve doğru yapması beklenir. Dolayısıyla tüm kayıt ve raporların uygun saklanması şart olup, bunların kullanıcılarını şaşırtabilecek veya aldatabilecek herhangi bir şekilde bozulması ve/veya tahrif edilmesi kesinlikle yasaktır.

Denetim

Bütün halka açık şirketlerde olduğu gibi Yandex’te de kurumsal muhasebe raporlarını ve iç denetiminin kalitesini kontrol eden iç ve dış deneticiler çalışmaktadır. Bir denetim uzmanından bir çalışana belirli bir bilgi talebinin gelmesi halinde o bilginin tam, net ve doğru olarak ve o bilgiye hiç bir değişiklik yapılmadan sağlanması kesinlikle zorunludur.

8. Yandex’in çözüm ortaklarından uymalarını beklediği genel iş etiği ve davranış kuralları

Yandex’in işbirliğinde bulunduğu yüklenicilerin, danışmanların, acentelerin ve/veya diğer her türlü mal veya hizmet tedarikçilerinin Yandex’le işbirliğinde bulundukları sürece aşağıda sıralanan kurallara uygun olarak hareket etmeleri beklenmektedir:
  • Yandex’le işbirliğinde bulundukları ülkelerin tüm ilgili yasalarına uygun olarak hareket etmek;
  • Hiç bir şekilde rüşvet, değerli hediyeler veya Yandex çalışanları ve/veya Yandex’le işbirliği çerçevesinde diğer tüzel veya gerçek kişilerle olabilecek etkileşimde karar verme tarafsızlığını etkileyebilecek her türlü eşya, hizmet ve/veya başka bir şeyler kesinlikle kabul veya teslim etmemek;
  • Gerekli iş kayıt ve raporlarını tüm mevcut yasal ve mesleki kurallara uygun olarak tam olarak ve tüm gerekli şeffaflıkla tutmak;
  • Çözüm ortağının Yandex’le işbirliği çerçevesinde elde ettiği her türlü gizli bilgilerin kullanım şartları, konuyla ilgili olarak her iki tarafça imzalanması gereken özel bir sözleşmeye tabidir. Bu tür bir sözleşme imzalanmadığı sürece anılan gizli bilgilerin çözüm ortağınca izinsiz kullanımı kesinlikle yasaktır;
  • Kısa süreli sözleşmeler kapsamında Yandex için iş yapma süresince Yandex’in tüm ilgili ilke ve prosedürlerine uymak;
  • Yandex’e ürün, iş veya hizmet sağlanmasıyla ilgili kararlar alındığında olabilecek çıkar çatışmalarını önlemek;
  • İşbu ilkelerin ihlali durumlarına, işbu Kuralların 9. (“Şikayet ve sorular”) maddesine uygun olarak Yandex’i bilgilendirmek.

9. Şikayet ve sorular

Yukarıda belirtilen Kuralların ihlali durumlarında Yandex kullanıcıları, çözüm ortakları ve müşterileri, Yandex’in özel bir bildirim formu aracılığıyla bu tür ihlaller hakkında Yandex’i bilgilendirebilirler. Bu bilgi formu, Yandex’ten bağımsız, üçüncü taraf bir kuruluş tarafından tutularak, otomatik olarak kendine özgü birer kayıt numarası verilen her gelen kaydın sonucu, ilgili numaraya göre kolayca takip edilebilir, gerektiğinde ek bilgi sağlanabilir ve alınan karar öğrenilebilir.
Şikayet defterine gelen her kayıt, Yandex’in özel şikayetler takip grubu tarafından incelenir. Yandex servislerinin çalışmasıyla ilgili her türlü soru ve şikayetlerin, sözkonusu servislerin web sayfalarındaki geri bildirim formları aracılığıyla Yandex’e iletilmesi gerekmektedir.